Tahmini okuma süresi: 2 dakika

Sinonim: asit-fast boyama Ziehl–Neelsen stainacid-fast stain, Ziehl-Neelsen-Färbung

  • Bakteriyolojik tanılama için kullanılan bir boyama yöntemidir.
  • İki Alman doktor: bakteriyolog Franz Ziehl (1859-1926) ve patolog Friedrich Neelsen (1854-1898) tarafından ilk kez tanımlanmıştır.
  • Özellikle Mycobacteria türleri gibi asite dirençli mikroorganizmaları tanımlamak için kullanılan özel bir bakteriyolojik boyadır.
  • Tüberküloz hastalığından sorumlu olan Mycobacterium tuberculosis’ın keşfini sağlamıştır.
  • İnsanlarda hastalığa neden olan diğer önemli Mycobacterium türleri;
    1. Mycobacterium leprae,
    2. Mycobacterium kansasii,
    3. Mycobacterium marinum,
    4. Mycobacterium avium kompleksin üyeleri içinde kullanılır.
  • Aynı zamanda Nocardia gibi bazı diğer bakterilerin boyanmasında da kullanılabilirler.
  • Mycobacterium tuberculosis gibi asit dirençli organizmalar hücre duvarları içinde mikolik asitler denilen lipid maddelerden büyük miktarda içerirler. Bu asitler Gram boyama gibi sıradan yöntemler ile boyanmaya dirençlidirler.
  • Ziehl-Neelsen boyamada kullanılan reaktifler karbol fuksin, asit alkol ve metilen mavisidir. Aside rezistant basil (ARB), boyama sonrası parlak kırmızı görünür.
Franz Ziehl
Friedrich Carl Adolf Neelsen
  • 1882’de Robert Koch tüberkülozun etiyolojisini keşfetti. Koch’un keşfinden kısa bir süre sonra Paul Ehrlich, mikobakteri tüberkülozu için şap hematoksilin lekesi adı verilen bir boyama geliştirdi.
  • Daha sonra Franz Ziehl, Ehrlich’in boyama tekniğini mordan olarak karbolik asit kullanarak değiştirdi. Friedrich Neelsen, Ziehl’in mordan seçimini sürdürdü ancak birincil boyayı carbol fuchsin olarak değiştirdi. Ziehl ve Neelsen’in modifikasyonları birlikte Ziehl-Neelsen boyasını oluşturdu. Bir başka asit hızlı saten, Ziehl-Neelsen boyama tekniği kullanılarak ancak ısıtma aşamasını prosedürden çıkararak Joseph Kinyoun tarafından geliştirilmiştir. Kinyoun’un bu yeni boyamasına ise Kinyoun lekesi adı verildi.
Kaynaklar:
  • vikipedi
  • “Microbiology with Diseases by Body System”, Robert W. Bauman, 2009, Pearson Education, Inc.
  • Morello, Josephine A., Paul A. Granato, Marion E. Wilson, and Verna Morton. Laboratory Manual and Workbook in Microbiology: Applications to Patient Car. 10th ed. Boston: McGraw-Hill Higher Education, 2006. Print.
  • Ziehl–Neelsen protocol (PDF format).
Facebook Yorumları