Tahmini okuma süresi: 2 dakika
  • Lipidin ester bağı ile fosfata bağlanarak oluşturduğu komplextir. (Bkz; fosf-o-lipid )
  • Tüm hücre zarının baş bileşeni ve hücre zarını lipidlerin elemanıdır.
  • Oluşması için fosfat, yağ asidi ve gliserin gerekir.

Gliserofosfolipidler, birbirleriyle esterleşmiş bir gliserol, iki yağ asidi, bir fosfat ve bir alkolden oluşan lipidlerdir. Amfifiliktirler, yani hidrofilik ve lipofilik bileşenlere sahiptirler. Fosfolipidler, yeryüzündeki canlı organizmaların hücrelerini bir dış kabuk ve seçici bariyer olarak çevreleyen hücre zarlarının en önemli bileşenleridir. Eczacılıkta fosfolipitler, diğer şeylerin yanı sıra, gıda takviyesi olarak, parenteral beslenme için ve farmasötik formların üretimi için kullanılır.

Kimyasal

Yapısı ve özellikleri

Gliserofosfolipidler bir lipid grubudur. Birbirleriyle esterleşmiş aşağıdaki bileşenlerden oluşurlar:

  • Digliserit: gliserol ve iki yağ asidi.
  • Fosfat grubu
  • Alkol: örneğin kolin, serin, etanolamin, gliserol ve inositol.
  • Fosfolipidler amfifiliktir, yani hem polar / iyonik hem de lipofilik yapısal bileşenlere sahiptirler. Alkol, gliserol ve fosfat içeren hidrofilik “baş” ile yağ asidi zincirleri içeren lipofilik “kuyruk” arasında bir ayrım yapılır.

Bazı temsilci örnekleri:

  • Fosfatidilkolin
  • Fosfatidiletanolamin
  • Fosfatidilinositol
  • Fosfatidilserin
  • Lesitin, ilk olarak yumurta sarısından izole edilen bir fosfolipid karışımıdır. Günümüzde çoğunlukla soya fasulyesinin yağından (soya lesitini) elde edilmektedir. Diğer fosfolipid kaynakları kolza tohumu, buğday tohumu ve ayçiçeği tohumu gibi tohumların yanı sıra süt ve krildir.

Gliserofosfolipidlere ek olarak, gliserol yerine sfingozin içeren bir başka grup, fosfingolipidler vardır. Bu makale gliserofosfolipidlere atıfta bulunmaktadır.

Biyolojideki önemi

Fosfolipidler, proteinlerin yanında hücre zarlarının ana bileşenleridir. Suya eklendiklerinde kendiliğinden miseller veya lipozomlar oluştururlar. Buna kendi kendine birleşme denir. Bu bir ortaya çıkış örneğidir.

Ayrıca, fosfolipidler veziküllerin, organellerin ve virüslerin oluşumunda da rol oynar.

Uygulama alanları

  • Fosfolipidler ve kolin gibi bileşenleri, beyin fonksiyonlarını desteklemek için gıda takviyesi ve tonik olarak alınır.
  • Parenteral beslenme için kullanılan ilaçlarda da bulunurlar.
  • Lipozomlar dozaj formlarının üretiminde rol oynar. Hedefler, örneğin, gelişmiş emilim ve biyoyararlanım ve ilaç hedeflemedir.
  • Gıda endüstrisinde emülgatör olarak, örneğin çikolata için.

Facebook Yorumları