Ebelik

Tahmini okuma süresi: 11 dakika

Sinonim: Midwifery, Geburtshilfe, Tokologie, Obstetrik.

Hamileliğin doğuma kadar takibi, hazılanması ve gerekli acil durumda müdahale edilmesi ile ilgilenen disiplindir.

Kaynak: https://iamachild.files.wordpress.com/2010/02/the-midwife.jpg

2. Ebelikle ilgili terimler

2.1. Konum (Situs);

Çocuğun vertikal ekseni ile rahimin vertikal ekseni arasındaki ilişkidir. Normal olarak kabul edilen uzunlamasına konumdur.

2.1.1. Uzunlamasına konum

Uzunlamasına konumda bebek iki farklı şekilde bulunabilir; Kafa konumunda veya leğev-leğen konumunda olabilir.

2.1.1.1.Kafatası (kafa) konumu
  • I. Kafatası konumunda bebeğin sırtı annenin sol tarafına bakar,
  • II. Kafatası konumunda bebeğin sırtı annenin sağ tarafına bakar.

a) Kafanın yukarıda olması (KY); Bebeğin kafatası, annenin leğen kemiğinden girememiştir. Bebeğin sutura sagittalis’i leğen kemiği girişine dik şekilde durur. Geçemeyen kafatası yüzünden vajinal doğum gerçekleşemez. İki tipi vardır;

  1. Oksipitoanteriyor, dorsoanteriyor KY
  2. Oksipitoposteriyor, dorsoposteriyor KY

b) Fleksiyon duruşu;

  • Tipik kafa arkası konumu veya normal dönen kafa arkası konumu; bebeğin dışarı çıkan kısmı kafatasındaki küçük fontaneldir. Simfizis’in hemen altındadır. Çocuğun sırtı öne bakar, kafası anne göğsüne bükülerek (fleksiyon) dışarı çıkarılır.
  • Arka-kafa arkası konumu veya ters kafa arkası konumu, dorsoposteriyor kafa arkası konumu; Hali hazırda bükülü olan kafatası aşırı derecede bükülüdür, doğum kanalından çıkış kısmı kafatasındaki küçük fontaneldir. Fakat simfizis altında değil, kuyruk kemiği üstündedir. Çocuğun sırtı arkaya bakar. Duruş anormalliği olarak görülür.

c)Derin eğik duruş;

  • I. derin eğik duruş; küçük fontanel Simfizisin solundadır. Sutura sagittalis saat kadranında 1-7 arasındadır. Çocuğun sırtı annenin soluna bakar.
  • II. derin eğik duruş; küçük fontanel Simfizisin sağındadır. Sutura sagittalis saat kadranında 11-5 arasındadır. Çocuğun sırtı annenin sağına bakar.

d)Derin yatay duruş;

  • I. derin yatay duruş, küçük fontanel ve çocuğun sırtı annenin soluna bakar.
  • II. derin yatay duruş, küçük fontanel ve çocuğun sırtı annenin sağına bakar.

e)Defleksiyon duruşlar;

  • Mentoanteriyor ön kafa duruşu; çıkış kısmı büyük fontaneldir. Simfizisin altındadır.
  • Mentoanteriyor alın duruşu; çıkış kısmı glabella (burun kökü)dür.Alnı simfizisin altındadır.
  • Mentoanteriyor yüz duruşu; çıkış kısmı çenesidir, çene simfizisin altındadır.
  • Mentoanteriyor tepe duruşu
  • Bütün defleksiyon duruşlarında çocuğun sırtı annenin sırtına bakar. (istina olarak mentoposteriyor yüz duruşu)
2.1.1.2. Leğen-leğen duruşu;
  • I. leğen-leğen duruşu; çocuğun sırtı annenin soluna bakar.
  • II. leğen-leğen duruşu; çocuğun sırtı annenin soluna bakar.
2.1.1.3 Yatay duruş;
  • I. yatay duruş; çocuğun kafası annenin soluna bakar.
  • II. yatay duruş; çocuğun kafasın annenin sağına bakar.

Pozisyon; Çocuğun sırtı ile rahim duvarı arasındaki ilişkidir.

  1. I. Pozisyon; Çocuğun sırtı sol rahim duvarına bakar,
  2. II. Pozisyon; Çocuğun sırtı sağ rahim duvarına bakar
Kaynak: http://www.practisingmidwife.co.uk/images/a-z/F22.jpg

Vaziyet; Doğum kanalında dışarı çıkmakta olan bebeğin dışarı çıkan kısımları ile doğum kanalı arasındaki ilişki

Duruş (habitus); Çocuğun kafası ile gövdesi arasındaki ilişkidir.

Çıkış noktası; Doğum kanalında hareket halinde olan çocuğun en derinde, dışarıya en yakın olan kısmı, böylelikle dışarı ile olan uzaklığı, yüksekliği belirlenir.

Çıkış yönü; bebeğin kanaldan çıkma yönüdür. Küçük leğenin merkezi ile ilişkilidir.

Hypomochlion; Bebeğin dışarıya yakın simfizis ile temas eden herhangi bir noktasıdır.

Giriş yapmak; bebeğin herhangi bir kısmının interspinal çizgiye gelmesi veya geçmesidir.

Kristeller manevrası; yardımcı bir ebe tarafından sancılar esnasında, rahim tabanına baskı uygulanarak çocuğun leğen kemiğinden çıkması sağlanır.

3. Bebek kafatası kısımları

3.1. Sütürlar (dikişler)
  1. Sutura coronalis (çelenk dikişi): Alın ve iki paryetal kemiğini bağlar.
  2. Sutura lambdoidea (lambda dikişi): Oksipital ve paryetal kemikleri bağlar.
  3. Sutura sagittalis (ok dikişi): Paryetal kemikleri bağlar.
  4. Sutura frontalis (alın dikişi): Alın kemiklerini bağlar.
Kaynak: https://www.78stepshealth.us/scanning-electron/images/3330_87_127-grow-neurocranium-bones.jpg
3.2. Fontaneller
  • Büyük fontanel; kafatasının önünde, ok dikişi, çelenk ve alın dikişlerinin kesiştiği dörtgendir.
  • Küçük fontanel; kafatasının arkasında ok dikişi ile lambda dikişinin kesiştiği üçgendir.

Çocuğun konumu, duruşu ve vaziyeti doğum esnasında vajinal açıdan bakılarak görülen ok dikişi ve fontaneller ile tespit edilir.

4.Ebe muayenesi

4.1. Hamileliğin erken evresinde ebe muayenesi:

Normal jinekolojik muayene; Anamnez, inspeksiyon, Spekulum, sürüntü örneği alımı ve palpasyon uygulanılır. İdrar örneği alınarak protein, şeker ve sediment kontrolü yapılır. 12. veya 13. hamilelik haftasına kadar vajinal sonografi, daha sonra transabdominel ultrason yapılır.

Vücudun ağırlığı, boy ve tansiyon ölçümleri yapılır. 16. hamilelik haftasına kadar kan alıp labor sonuçlarına bakılır; Eritrosit sayısı, hemotokrit, hemoglobin, kan grubu, Rhesus faktör (Rh), kızamıkçık antikoru, Leus reaksiyonu (VDRL), toksoplasmoz vs.

Adet kanaması gecikmesinden 7-8 hafta sonra kadar rahimin büyüdüğü vajinal palpasyon muayenesi ile anlaşılır. İlk defa doğum yapacak bireylerde bu noktada rahimin büyüklüğü birden fazla doğum yapmış bireylere oranla daha küçüktür. Picacek hamilelik belirtsi (rahimin büyümesinden oluşan çıkıntı) ve noble hamilelik belirtisi (13. hamilelik haftasından sonra lateral fornikslerin daralması ve yok olması) yerine günümüzde vajinal ultrasonografi kullanılır. 4. hamilelik haftasından itibaren koryon boşluğu, 5. haftadan itibaren yolk kesesi, 6. haftadan itibaren ise kalp atışları tespit edilebilir.

Kaynak: http://media.discovery.lifemapsc.com/pub/uploadedFiles/PanskyImages/chapter23_1.jpg
4.2.Hamileliğin geç evresinde (20. haftadan itibaren) ebelik muayenesi
4.2.1. Genital inspeksiyon

Vulva, introitus, anüs, üst bacak ve kasık bölgeleri iki taraftan incelenir, karın zarına bakılır. Vajinal kanama, Amniyotik sıvı akıntısı, yaralanma, kondilom, Herpes genitalis kontrolü denetlenmesi yapılır.

4.2.2. Dış ebelik muayenesi,

18. haftadan sonra sedyeye sırt üstü yatırılan kadının idrar torbasının boş olduğundan emin olunulmalıdır. Kadının;

  • Hamileliğinin ne kadar ilerlediğini ve çocuğun gelişiminin hangi evrede olduğunun tespiti;
    • Leopold tutuşu (Ultrasonografi sayesinde kullanılmayan bir metod)
    • Rahim tabanının belirlenmesi (Leopold tutuşu)
    • Simfizis-fundus mesafesi cm cinsinden,
    • Bebeğin karın içinde oluşturuğu dairenin çevresi,
  • Çocuğun konumu (I. & III. Leopold tutuşu),
  • Çocuğun duruşu (II. Leopold tutuşu),
  • Çocuğun çıkış kısmı ile annenin leğen kemiği arasındaki ilişki (III. & IV. Leopold tutuşu)

Günümüzde dış ebelik muayenesi için aslında ultrasonografi kullanılır.

Farklı hamilelik haftalarında fundus uterinin yüksekliği;

  • 12. hafta; Fundus simfizis’in üst kenarında yer alır,
  • 16. hafta; Simfizisden 3 parmak yukarıda,
  • 20. hafta; Göbek deliğinin 3 parmak aşağısında,
  • 24. hafta; Göbek deliği seviyesinde;
  • 28. hafta; Göbek deliğinin 3 parmak yukarısında,
  • 32. hafta; Göbek deliği ile processus xiphoideus arasında,
  • 36. hafta; Karbugaların hizasında,
  • 40. hafta; Kaburgaların iki parmak altında.
Kaynak: https://www.stepwards.com/wp-content/uploads/2016/10/2497.jpg
4.2.3.Leopold manevraları
4.2.3.1. I. Leopold manevrası

İki el ile ulnar kısımlarını kullanarak fundus uterinin yüksekliği tespit edilir. Böylelikle hamileliğin seyri hakkında fikir sahibi olunurken, bebiğin duruşu hakkında da bilgi sahibi olunabilir.

4.2.3.2. II. Leopold manevrası

İki elin iç kısmı kullanılarak, rahimden aşağı doğru inilir. Bir el ile çocuğun sırt kısmı ve uzuvları tespit edilmeye çalışırken diğer elle aksi yönde kuvvet uygulanılır, alanın daralması sağlanır. Böylelikle çocuğun pozisyonu tespit edilir, eğer herhangi bir anormallik varsa, yatay ve çapraz duruş gibi, tespit edilebilir.

4.2.3.3. III. Leopold manevrası

Çocuğun çıkış kısmının tespit edilmesi ve çocuğun uzuvları ile leğen kemiği arasındaki ilişkinin belirlenmesi için kullanılır. Çıkış kısmı tespit edildikten sonra işaret ve baş parmağı arasına alınır ve ileri, geri oynatılır. Çıkış kısmının hali hazırda leğen kemiğine girmemiş olması gereklidir. Eğer kafa leğen kemiğine girmemişse hareket edebilir. Leğen-leğen duruşunda ise çocuk yine el arasında kavranan kısım hareket edemeyecektir.

4.2.3.4. IV. Leopold manevrası

Çocuğun çıkış kısmi ile küçük leğen arasındaki ilişkinin belirlenmesi için uygulanılır. İki elin parmak uçlarıyla simfizis’in her iki tarafından küçük leğen yönüne doğru dikkatlice bastırarak hareket ettirilir. Bu manevranın da gerçekleşebilmesi için çocuğun kafasının leğen kemiğine girmemesi gerekir.

4.2.3.5. V. Leopold manevrası (Zangemeister)

Sol el içi çocuğun çıkış noktasına getirilir, sağ el içiyle ise simfizis’in üstüne getirilir. Sağ elin işaret parmağıyla simfizis’in üst kenarı kavranır. Eğer iki el de aynı seviyedeyse, çocuğun kafası ile leğen kemiği arasında anormal bir ilişki yoktur.

Kaynak: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Handgriffe.JPG/350px-Handgriffe.JPG

Bir şerit metre yardımıyla göbek deliği hizasında karın çevresi ölçümü yapılır. Böylelikle bulunulan hamile haftası ile çocuğun gelişimi arasında bir bağlantı kurulur.

Simfizis-Funsus mesafesi (Hamilelikte geçen sürenin tespiti)

İdrar torbası boşaltırıldıktan sonra, simfizis’in üst kenarından Fundus kadar olan mesafe bir şerit metre ile ölçülür. Ölçümün yapılabilmesi için I. Leopold manevrası kullanılır.

McDonald kuralına göre:

  • (SF mesafesi x 2) / 7; hamileliğin kaç aydır sürdüğü
  • (SF mesafesi x 8) / 7; hamileliğin kaç haftadır sürdüğü

4.2.4. Leğen kemiği ölçümü

Hamileliğin başında ve esnasında leğen pergeli ile yapılan ölçümdür; Üç yatay çap;

  • Distantia cristarum(29 cm),
  • Distantia spinarum(26 cm),
  • Distantia trochenterica(32 cm).

ve bir düz çaptan oluşur; Conjugata externa. Bu ölçümler Michaelis dörtgeninin üst kısmı ile simfizis dikkate alınarak yapılır.

Kaynak: https://present5.com/presentation/3/142832779_128478750.pdf-img/142832779_128478750.pdf-21.jpg
Kaynak: https://basicmedicalkey.com/wp-content/uploads/2017/01/9781626231689_f0603.jpg

4.3. İç ebelik muayenesi

Hamilelik esnasında ve doğum sırasında rahim boynunun kısalması, rahim ağzının açılması, çocuğun kafasının gözükmesi gibi durumların tespit edilmesini sağlar. Kişi sedyeye yatırılır, kalça ve diz eklemler hafif bükülü, ayak tabanları sedyeye basıcak şekilde, üst bacak hafif dışarı yöne bakacak şekilde konumlandırılır. Muayene dilenirse jinekolojik muayene masasında da gerçekleşebilir.

4.3.1. Rahim boynunun değerlendirilmesi

Rahim boynun uzunluğu, dokusu, konumu ve rahim kanalının açıklığı tespit edilir;

  • Uzunluk; Rahim boynu hala hissedilebilir, kısalmış, çok kısalmış, Portio gözükmüyor sadece rahim dış dudağı hissediliyor.
  • Doku; sert, orta yumuşaklıkta, yumuşak.
  • Konumu; sakral yönde, ortada, merkezileşmiş.
  • Rahim kanalının açıklığı; kapalı, bir parmak ucu kadar açık, bir parmak veya daha fazlası kadar açık.

Hamileliğin sonlarına doğru, aynı zamanda doğum sancılarıyla da birlikte rahim dış dudağı iç dudağına yaklaşır ve rahim boyu küçülür.

Eğer rahim boyu tamamıyla yok olmuş ise buna yayılma denir. Dış rahim dudağı ve iç rahim dudağı üst üste geçmiştir. Bu durumda kalan kısmın değerlendirmesi yapılır;

  • Dokusu; kalın tabaka, ince tabaka, esnek, sert
  • Rahim ağzının açıklığı; kapalı, bir parmak ucu kadar, bir parmak kadar, iki parmak kadar (4 cm). Sonuç cm cinsinden ifade edilir. (0 il1 10 arası). Eğer 10 cm üstündeyse tamamıyla açık olduğu kabul edilir.
4.3.2 Çıkış kısmının yüksekliğinin tespiti

Çocuğun kafasının doğum kanalındaki yüksekliği belirlenir. Dış ebelikte uygulanan III. & IV. Leopold manevralarıyla ve iç ebelikte sıfır çizgisi olarak kabul edilen interspinal çizgi yardımıyla belirlenir.

Dış ebelik yöntemleriyle çocuğun kafasının yönü ve hareketliliği belirlenir. Eğer hareket ediyorsa yükseklik (-5) olarak ifade edilir. Leğen kemiği giriş düzlemi yükseklik olarak -4 ila 0 diye varsayılır. Leğen çıkışına kadar 0 ila 4 arasında değer alırken, leğenin ortası +2 ile ifade edilir.

Muayene esnasında işaret parmağı ile introitustan girilerek, leğen kemiği duvarlarından spina ossium ischii’nin kemiksi yapısı hissedilmeye çalışılır. Diğer tarafdaki dikensi uç parmak çevrilmeden konum değiştirilerek hissedilir. Daha sonra çocuğun çıkış noktası tespit edilerek cm cinsinden yüksekliği bulunulur.

Kaynak: https://nursekey.com/wp-content/uploads/2016/09/B9780323096102000136_f013-006-9780323096102.jpg

3.Doğum (spontan doğum)

Normal doğum üç aşamada gerçekleşir;

  1. Açılma aşaması,
  2. Çıkarma aşaması,
  3. Doğum sonrası aşaması(Plasenta dönemi, post-plasenta dönemi)

3.1. Açılma aşaması

Bebeğin kafasının rahmin iç dudağına yapmış olduğu baskı yüzünden, portio yayılır. Bu sayede rahim ağzı açılır. Sancıların yoğunluğu artar.

Açılma dönemin düzenli ve yoğun sancılarla başladığı kabul edilir ve rahim ağzının tamamen açılmasına kadar sürer. İlk kez doğuranlarda 10-12 saat kadar sürer, birden fazla doğum yapmış kadınlarda ise 6 ila 7 saat kadar süreceği tahmin edilir. Başta sancılar her 15-20 dakikada bir oluşur, açılma döneminin sonlarına doğru artan kasılmalarla bir veya iki dakika içinde bir gerçekleşir ve her sancı yaklaşık 1 dakika sürer.

3.2.Çıkarma aşaması

Rahim ağzı tamamen açılmıştır. (yaklaşık 10 cm çapında) Bebeği kafası doğum kanalından ilerleyerek, leğen tabanından bir kaç cm geçmiştir. Bu noktadan itibaren çıkarma aşaması başlar ve çocuğun dışarı çıkartılmasıyla (doğmasıyla) biter. Bebeğin kafasının leğen kemiği zeminin yapmış olduğu basınç yüzünden çıkarma aşaması sancısı oluşur. Bu durumun ilk işareti çoğunlukla dışkılama dürtüsün açığa çıkmasıyla gösterilir. Rektal bölgenin kasılmasıyla kişi dışkısını çıkarmaya çalışır.

3.2.1. Baskı sancıları

Bebeğin çıkış noktasının leğen kemiği ile doğrudan oluşturduğu baskı ile oluşur. 10 dakika içinde 3-4 kez gelir. Doğuran kişi sancılarla bitlikte 2-3 defa baskı oluşturmalıdır. Baskı oluşturma anının tutarlılığı, doğuran kişinin gücünün ihtiyatlı kullanılması ve doku yaralanmalarından kaçınmak için önemlidir.

3.2.2. Normal duruşta doğum mekanizması;

Açılma aşaması esnasında gerçekleşen dört dönme hareketi;

  1. dönme; Leğen kemiği girişinde kafanın fleksiyonu
  2. dönme; Leğen kemiği boşluğundan geçerken kafanın rotasyonu,
  3. dönme; Leğen kemiğinden çıkarken kafanın defleksiyonu,
  4. dönme; rotasyon veya dışarı dönmenin gerçekleşmesi. Pozisyon I’de sağa, Pozisyon II’de sola doğru gerçeleşir.
Kaynak: https://i.pinimg.com/originals/0a/6d/d1/0a6dd14d0892f0d90f4cb22549c7e21c.gif
3.2.3. Doğum
3.2.3.1. Bebeğin kafasının perineum üzerinden dışarı çıkması

Pelvik kasların sancı ile kasılmasıyla kafa ittirilir. Bebeğin ensesi Simfizin alt kısmına yapışır.( Hypomochlion) Yüzün kısımları arka arkaya apış arasının üstünden geçerek dışarı çıkarlar, çıkma sırasında bölgedeki yapıların gerilime neden olunur. Bu yüzden yapılara zarar vermemek için doğum yavaşça gerçekleşmelidir.

Ebenin bir eli bebeğin kafasına doğum yönünün aksi yönde hafifçe baskı yapacak şekilde tutulmalıdır. Diğer elle ise apış arasını korumak için destek verilir. Yüz edep kemiğini geçmeden önce, ebenin elleri doğru yerde konumlanmalıdır. Aksi takdirde apış arası yırtılabilir, çocuğun kafası aniden dışarı çıkabilir ve beyin kanamasına sebep olabilir.

II. pozisyonda ise ebe doğuran kişinin sağında yer almalıdır. Sol elle kafa tutulurken, sağ el ile apış desteği verilir. Bebeğin alnı dışarı çıktığı zaman sağ el ile kavranılarak defleksiyon desteği verilir. İki elin beraber ve organize çalışması önemlidir. Bebeğin kafa çevresi 32 cm olduğu düşünüldüğünde, zarar vermekten kaçınmak için baskı ve destek arasında denge sağlanılır.

3.2.3.2. Ön omuzun dışarı çıkması

Kafatası iki el ile biparyetal olarak tutulur ve hafifçe yukarı doğru kaldırılır, bu sayede ön omuz dışarı çıkar.

3.2.3.3. Arka omuzun dışarı çıkması

Kafatası sol elin ayasıyla tutulur, sağ el ile apış desteği verilir. Sol el hafifçe kaldıralak arkada kalan omuzun dışarı çıkması sağlanılır.

3.2.3.4. Gövde ve bacakların dışarı çıkması

Bu aşama genelde sorunsuz geçer. Baskılama sancısıyla, kimsenin yardımı olmadan amniyon sıvısı ile birlikte bebeğin geri kalan kısımları dışarı çıkartılır. Bebek önce kurulanılır ve göbek bağı kesilir.

Eğer bacak destekli olarak kişi oturuyorsa, Vakum veya forseps ile doğumda, leğen-leğen duruşunda olduğu gibi çocuğun kafası biparyetal tutulmaz, iki baş parmak ile sternumda paralel olarak tutulur.

Kaynak: https://media.springernature.com/original/springer-static/image/chp%3A10.1007%2F978-3-662-52775-7_16/MediaObjects/978-3-662-52775-7_16_Fig2_HTML.jpg
Kaynak: http://e-learning.studmed.unibe.ch/Geburtshilfe/images/gh4_052.jpg
3.2.3.5. Apış arasını desteğinin önemi
  • Pelvik tabanın aşırı genişlemesini engellemek,
  • Perineum (apış arası) ve pelvik taban kaslarının yırtılmasını önlemek,
  • Bebeğinin kafası doğum kanalınından üzerinden apış arasının üstünden çıktığından dolayı, kafanın çıkış hızını ve yönünü düzenleme,
  • Apış arası genişlemesine olanak tanırken, baş parmakla bir yana işaret parmağı / orta parmak ile diğer yandan destek alınarak yırtılmadan genişleyebilmesine olanak sağlamak,
  • Kafanın erken defleksiyon hareketi yapmasını engeller.

3.2.4. Makat pozisyonunda (leğen-leğen duruşu) vajinal yolla doğum

Bebeğin kuyruk sokumu ve kuyruk kemiği annenin leğen kemiği üzerine oturmuştur, bacaklar yukarı doğru uzar.

Annenin ve çocuğun sağlığı, olabilecek istenmeyen durumlardan kaçınmak için Sectio caesarea (sezaryan doğum) tavsiye edilir. Özellik ilk doğumunu yapacak kadınların, doğum sonrası inkontinansdan muzdarip olmamaları için sezaryan doğum salık verilir.

Hamile kadının doğum esnasında yaşıyabileciği ağrılara karşın, kişinin kompliansı ve anestezik yöntemlerle ilgili geçmişi dikkate alınarak narkoz, epidural veya spinal anestezi önerilir. DOğum başarılı olabilmesi normal bir KTG (Kardiyotokografi)’ye bağlıdır.

3.2.4.1. Veit-Smellie’ye göre ellerin çıkması
  • İdrar torbası bir kateter aracılığıyla boşaltılır.
  • Lokal anestezi verildikten sonra, çocuğun kuyruk sokumu kemiği dışarı çıkmadan evvel dekstro-lateral episiotomi uygulanır.
  • Kuyruk sokumu kemiği ve bacaklar operatörün bir yardımı olmadan kendiliğinden çıkarken, kol ve baş kısmın dışarı çıkmasında operatörün rolü önemlidir. (1. faz)
  • Öndeki omuzun Angulus inferior scapulae‘si vulvada gözüktüğü an, çocuğun kafasının pelvik girişten geçtiği ve göbek bağının kafa ile pelvik girişi arasında sıkıştığı varsayılır. Sıkışmadan kaynaklı dokuların beslenmesinin azalması, oksijen eksikliği ortaya çıkar. (İntrauterin asfiksi) Geçen sürenin bu yüzden değerli olduğu unutulmamalıdır, bu aşama başladıktan sonra en fazla 3 dakika içinde doğum gerçekleşmelidir.
  • Sağ elin baş ve orta parmağı ile bebeğin ayağı kavranır. İşaret parmağı ise iki ayağın ortasındadır. İki ayak aşağı doğru hafifçe çekilir.
  • SIrtın olduğu tarafın aksi yönüne hafifçe kaydırıldıktan sonra (II. pozisyon), sol el ile bebeğin kolu kavranılarak dışarı doğru hafifçe çekilir. Sol elde yine 3 parmak (baş, işaret, orta) kullanılması gereklidir.
  • Operatör sol eliyle bebeğin dışarı çıkan kolunun göğüsüne konumlandırır ve iki elin ayasıyla bebek 180 derece döndürülür (çocuğun sırtı simfizise bakacak şekilde). Böylelikle ikinci kol için yer açılır.
  • Operatör çocuğun sırtının baktığı tarafa yerleşir, sol elle tuttuğu ayakları aşağıya yavaşça çeker. Ters yönde kaydırır. Ardından ikinci kol dışarı çıkartılır.
  • Sağ elin işaret parmağıyla, vaginadaki çocuğun kafasına doğru yöneltirilir ve ağzına yerleştirilir. Baş parmak ve orta parmak ile ters yönde kuvvet uygulanarak mandibula’ya destek verilir. Kafanın maksimum fleksiyona uğraması sağlanır. Kafatasının çevresi çıkış için küçültülmüş olur.
  • Sol elin işaret ve orta parmağıyla bebeğin iki omzu kavranılır (çatal şeklinde) ve aşağıya doğru çekilir. Ensesi, küçük fontaneli gözüktüğü an fleksiyon durdurulur ve bebeğin yüzü dışarı çıkmış olur. Mukustan arındırılır ve göbek bağı kesilir. Gerekli görülürse reanimasyon yapılarak, yoğun bakım ünitesine alınılır.

Eğer bebek I. pozisyonda ise;

  • Arka kolun dışarı çıkartılmasında operatör muayene masasının solunda konumlanır, sol el ile ayaklar tutulur, sağ el ile omuz dışarı doğru çıkartılır.
  • Operatör sağ tarafa yer değiştirir, çocuğun ayağını sağ el ile kavrar sol el ile diğer kolu dışarı doğru çeker.
  • Sol el ile alt çene tutulur, sağ el ile omuzlar kavranır ve kafa dışarı çıkartılır.
3.2.4.2. Bracht’e göre manuel doğum
  • Göbek bağının vulva da gözükmesi ile başlar.
  • Çocuğu kuyruk kemiği 2-3 sancı arasında dışarı doğru çekilir.
  • Sancıların yeterince güçlü olması önemlidir, bu sayede doğum kanalı yeterli genişliğe ulaşır. Fakat bu yöntem kişiyi pelvik taban yetersizliğine bağlı yaralanmalardan korumadığını belirtmekte yarar var.
  • Kuyruk kemiği tutulup çekilirken bebek, bir yardımcı yarafından annenin karın bölgesinde çocuğun kafasına dışarıya doğru baskı yapılacak şekilde kuvvet uygulandırılır.
  • Kuyruk kemiğini çekilmesi için iki elin II.-V. parmakları kuyruk sokumu kemiğinin üzerinde, baş parmak ise üst bacağın arkasına konumlandırılır. Baş parmağın yönü ise bebeğin poposuna doğru bakar.
  • Eğer çocuğun kolları ve kafası dışarı çıkartılamazsa, hemen Veit-Smellie yöntemine geçirelerek operasyon devam ettirilir.

3.2.4 Sezaryan doğum (Sectio caesarea)

Makat pozisyonu gibi bazı duruş anormalliklerinde tercih edilen bir yöntemdir. Rahim kesilio açıldıktan sonra (Uterotomi), vajinal doğumdaki basamaklar tekrarlanır. Kollar klasik olarak dışarı çıkartılırp, kafa Veit-Smellie yöntemiyle dışarı çıkarılabileceği gibi, bebeğin tüm vücudu Bracht yöntemi uygulanarak da dışarı çıkartılabilinir.

Kaynak: https://www.akg-images.de/Docs/AKG/Media/TR5/5/3/5/c/AKG4521538.jpg

3.2.5. Vakum doğumu

Geleneksel yöntem elektrikli vakum pompası ile doğumun sağlanmasıdır. Yeni geliştirilen yöntem ise tek seferlik kullanılabilien KIWI ve Mystic‘dir. Bebeğin bu yöntem için +4 pozisyonunda olması gerekir.

Kaynak: https://clinicalinnovations.com/wp-content/uploads/2018/01/Screen-Shot-2018-01-17-at-1.07.02-PM.png
Facebook Yorumları