Kategoriler
Klinik tıp Pulmonoloji

Pulmoner ödem

Tahmini okuma süresi: 2 dakika

Sinonim:  pulmonary edema, Lungenödem.

Akciğer ödemidir. (Bkz; Pulmoner) (Bkz; ödem) Akciğer parenkiminde ekstravazküler sıvının patolojik olarak birikmesidir. Sıvı ilk olarak akciğer interstisyum‘unda birikir. Daha sonrasında ise alveolar bölgede birikmeye başlar.

Kaynak: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1c/PulmEdema.PNG

1)Formları

1.1.)Hidrostatik ödem:

Kılcal damarlardaki yüksek basınçtan dolayı oluşur. Sol kalp yetmezliği veya intravazal sıvı yüklenmesi sonucu akciğer toplardamarlarındaki basıncın artması, kılcal damarlardaki basıncı değiştirebilir. Normal akciğer toplardamar basıncı; 15 mmHg’dir.

İnterstisyumdaki lenf damarları bölgede toplanan sıvıyı drenaj yoluyla kompense edebildiğinden dolayı; Kronik kalp yetmezliğinde normal basıncın 7 katına kadar çıkana dek ödem oluşmayabilir. Bu da 30-40 mmHg civarıdır.

Hidrostatik ödemin safhaları bulunmaktadır. Bu sınıflandırma için;

  • Kalp büyüklüğü; Torakal ve transversal toraks çapı oranı < 0,5 ve yatan hastalarda bu oran < 0,53 olmalıdır.
  • Vasküler ayak (Vascular pedicle; Yukarı Mediastinum genişliği)
  • İntrapulmonal damarlar: eğer akciğerin kraniyal kısmında bir damar genişlemesi varsa, bu akciğer toplardamarındaki basıncın arttığına dair önemli bir işaret olabilir.
1.Derece:

Akciğer toplardamarlarındaki basıncın azcık yüksek olması (15-20 mmHg) durumunda sıvı kraniyal-kaudal olarak dağılır. Röntgende ise bu durum akciğer üst loplarındaki damarlarda genişleme ile kendini gösterir. Yatan hastalarda ise sıvı her iki akciğer ucunda eşit dağılmaya meyilli olduğundan tespit edilmesi biraz daha güçtür.

2.Derece (İnterstisyel ödem)

Akciğer toplardamarlarındaki basıncın daha fazla artması (20-25 mmHg) durumunda lenf drenaj kapasitesinin üstüne çıkılır. Böyle bir durumda akciğer interstisyelinde sıvı birikir. Tipik belirtileri;

  • Peribronşiyal Cuffing (Peribronşiyal ödemden dolayı bronş duvarının kalınlaşması) ve Kerley B çizgileri
  • Toraks röntgeninde ise loblar arası duvarlarda kalınlaşma, septal çizgilerde belirginleşme (Kerley B çizgileri), Damarların kontrasında belirginsizleşme ve Plevral efüzyon. Kalp büyüktür ve vazküler ayakta genişleme gözlemlenir.
3.Derece (Alveolar ödem)

Akciğer toplardamarlarındaki basıncın >25 mmHg olması durumudur. Sıvı alveolarda toplanır ve röntgende perihiler gölgelenme gözlemlenir. Tipik bir dağılımda kelebelek şeklinde gözükür, ama dağılım fokal, difüz, simetrik veya asimetrik olabilir.

Kaynak: http://interventions.onlinejacc.org/content/jint/6/7/725/F5.large.jpg
1.2.) Permeabilit ödem (Geçirgen ödem):

Kılcal damarlardaki yüksek geçirgenlikten dolayı oluşur. Alveolar hasarına göre ikiye ayrılır.

1.2.1. Difüz Alveolar hasarlı olmayan geçirgen ödem

Farklı moleküller yüzünden kılcallarda açıklık („capillary leak“) meydana gelebilir. Bu ödem tipi kardiyojen değildir. Yapı itibariyle İnterstisyel ödeme benzer. Farklı çeşitleri mevcuttur.

  • Akut akciğer yarası; İlaçlar, enfeksiyon, transfüzyon, immün tedavisi kaynaklı.
  • Yükseklik ödemi; Yüksek rakımlı yerde bulunmaktan ötürü gerçekleşebilir.
  • Nörojen ödem
  • Reekspansiyon ödem; Büyük plevre efüzyonların aniden salınımında gerçekleşebilir.
1.2.2. Difüz Alveolar hasarlı geçirgen ödem

ARDS (acute respiratory distress syndrome) şeklinde de adlandırılır. Akut, ağır bir respiratorik yetmezliktir. Çeşitli sebebleri olabilir;

  • Direk etki eden faktörler;
    • Aspirasyon,
    • İnhalasyon travma,
    • Boğulmak üzere olan bireyler,
    • Ağır zatüre,
    • Akciğer zedelenmesi.
  • Dolaylı etki eden faktörler;
    • Sepsis
    • Şok
    • Akut pankreatit
    • Yanma
    • Transfüzyon reaksiyonu
    • Madde entoksikasyonu

Röntgende aşamalı seyri gözlemlenebilir;

  • Eksudatif veya erken fazı (24 saat); İnterstisyal ödem
  • Orta fazı (2.-7.gün); Alveolar ödem
  • Proliferasyon fazı (7.-28. gün); Fibroz.

Hidrostatik ödeme kıyasla kişinin yatarak veya ayakta olmasıyla akciğer içindeki toplanan sıvının hareketi değişmez.

Kaynak: https://image.slidesharecdn.com/ards-starks-100415035414-phpapp02/95/ards-starks-17-728.jpg?cb=1271304206


Kategoriler
Pediatrics Pulmonoloji

Respiratuvar Distres Sendromu (RDS)

Tahmini okuma süresi: < 1 dakika

Sinonim: Infantile respiratory distress syndrome (IRDS), respiratory distress syndrome of newborn, surfactant deficiency disorder (SDD), hyaline membrane disease (HMD).

Prematüre bebeklerde akciğer surfactant üretimini yetersizliği veya yapıdaki yetersizlik yüzünden oluşan sendromdur.

Kaynak: https://mychart.geisinger.org/staywel/html/Images/Image_201510071501_8741.jpg

1)Belirtiler

  • Taşipne
  • Burun kanatlarının genişlemesi,
  • Ekspiratorik inlemeler,
  • Siyanoz.
Kategoriler
Pulmonoloji

İnspirasyon basıncının tepe değeri

Tahmini okuma süresi: < 1 dakika

Sinonim: peak inspiratory pressure (PIP), Ppeak.

Nefes alım esnasında akciğerdeki basıncın zirve noktasıdır. (Bkz; İnspirasyon)

Kaynak: http://www.nataliescasebook.com/img/Case-4/Inspiration.png

40 cm H20’nun basıncından daha fazla olmamalıdır.

Kategoriler
Pulmonoloji

Ekspirasyon sonu pozitif basıncı

Tahmini okuma süresi: < 1 dakika

Sinonim: Positive end-expiratory pressure (PEEP), positiver endexspiratorischer Druck (PEEP).

Nefes verildikten sonra Alveolar torbacıklardaki basıncın atmosfer basıncından fazla olmasıdır.

Kaynak: https://d45jl3w9libvn.cloudfront.net/jaypee/static/books/9789386322951/Chapters/images/49-1.jpg
  • Normal basıncı; 4-5 H20 cm
  • Solonum tedavisinde ise dışarıda suni bir basınç yaratılacak, solunum yollarında oluşabilecek bir atelektazinin önüne geçilir.
Kategoriler
Pulmonoloji

Tidal volüm

Tahmini okuma süresi: < 1 dakika

Sinonim: Tidal volume (VT veya TV).

İstirhat durumundayken tek seferde akciğerden çıkan hava miktarı veya akciğere giren hava miktarı, soluk hacmi.

Kaynak: https://www.teachpe.com/wp-content/uploads/2019/07/respiratory-volumes620.jpg

Vücut kütlesi referans alınarak 7 ml/kg oranıyla kişiye özgü norm değer hesaplanır.

Kategoriler
Klinik tıp Pulmonoloji

Plevra efüzyonu

Tahmini okuma süresi: < 1 dakika

Sinonim: pleural effusion, Pleuraerguss.

Plevranın iki zarı arasında sıvı birikmesidir. (Bkz; Plevra) (Bkz; efüzyon)

Kaynak: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Diagram_showing_a_build_up_of_fluid_in_the_lining_of_the_lungs_%28pleural_effusion%29_CRUK_054.svg/1200px-Diagram_showing_a_build_up_of_fluid_in_the_lining_of_the_lungs_%28pleural_effusion%29_CRUK_054.svg.png
1)Belirtiler
  • 500 ml sıvı birikene kadar belirti oluşmayabilir.
  • Dispne
  • Öksürme krizi,
2)Teşhis
  • Ultrason,
  • BT
3)Tedavi
  • 1 Hafta boyunca Furosemid
  • Plevra ponksiyon
Kategoriler
Klinik tıp Pulmonoloji Terminology

Toplum kökenli pnömoni

Tahmini okuma süresi: < 1 dakika

Sinonim: community acquired pneumonia, CAP.

Hastane veya diğer hastalıklarla bağlantılı olmayan çevreden normal koşullar altında muzdarip olunan zatürre çeşididir. (Bkz; Pnömoni)

Kaynak: https://www.aafp.org/afp/2016/1101/hi-res/afp20161101p698-t1.gif
1) Sebepleri;

Haemophilus veya pnömokoklar tarafından sebep olunur.

Kategoriler
Klinik tıp Pulmonoloji Terminology

Primer silyer diskinezi (PSD)

Tahmini okuma süresi: < 1 dakika

Sinonim: primary ciliary dyskinesia, Immotile-cilia-syndrome.

Sil uzantısı olan hücrelerdeki genetik kaynaklı sorundan oraya çıkan sendromdur. (Bkz; Primer) (Bkz; silyer) (Bkz; dis-kine-zi )

Kaynak: https://www.niox.com/images/1111/organs-affected-primary-ciliary-dyskinesia.png

 

1)Tedavi
  1. Enfeksiyondan kaçınmak için önlem,
  2. Kimyasal uyarıcılardan uzak durmak (Sigara dumanı vb)
  3. İnhalasyon tedavisi,
  4. Agresif Antibiyotik tedavisi,
  5. Antibiyotik profilaksi,
  6. Fizyoterapi,
  7. Aşı,
  8. Operasyon.
Kategoriler
Pulmonoloji

Pulmoner emboli (PE)

Tahmini okuma süresi: < 1 dakika

Sinonim: Akciğer embolisi, Pulmonary embolism (PE), Pulmonalembolie(PE), LungenembolieLungenthrombembolie, Lungenarterienembolie, Pulmonalarterienthrombembolie

  • Akciğer atardamarın tıkanmasıyla oluşur. (bkz; Akciğer)
  • Kan akımının uzun süre engellenmesi, sıklıkla damar içi pıhtı oluşumuna yol açar. Daha sonra pıhtı başlıca yavaş kan akımı yönünde, bazen tüm bacak venleri boyunca büyüyerek, hatta ilyak vene ve vena cava inferiyora kadar ulaşabilir. Her 10 vakadan birinde pıhtının büyük bir parçası damar çeperine tutunduğu yerden koparak venöz kan içinde serbestçe hareket eder ve sağ kalbe ve oradan da pulmoner arterlere taşınarak pulmoner arterlerin masif tıkanmasına neden olur.Bu olaya masif pulmoner embolizm denir.
  • Eğer pıhtı her iki pulmoner arteri tıkayacak kadar büyükse ölüm gerçekleşir. Eğer yalnızca bir pulmoner arter veya daha küçük bir dal tıkanırsa ölüm görülmeyebilir ya da pıhtı pulmoner damarlarda giderek büyür ve birkaç saat ya da birkaç gün sonra ölüme yol açabiilir
    Kaynak: http://www.daviddarling.info/images/pulmonary_embolism.jpg
1)Belirtiler
  1. Dispne,
  2. Senkop,
  3. Taşikardi,
  4. Siyanoz,
  5. Öksürük,
  6. Hemoptizi
  7. Terleme,
  8. Baş dönmesi.

2)Tedavi:
  • t-PA tedavisi kullanılır.
  • Akut akciğer embolisi teşhisi konulduktan sonra 3 ay boyunca kan pıhtılaştırıcı önleyici ilaçlar alınması tavsiye edilir.
Kaynak:
http://www.onlinejacc.org/content/accj/67/8/976/F2.large.jpg
  • Heparin
  • Vitamin K-Antagonist
Kategoriler
Pulmonoloji

Bronş provokasyon testleri

Tahmini okuma süresi: < 1 dakikaSinonim: bronchial challenge test.

Bireyin Metakolin veya histamin gibi maddeler içeren bir içeriği solunum ile ciğerlerine çekmesi istenir. Maddelerin etkisiyle bronşlar kasılır ve solunum yolu darlaşır. Histamin burunda ve solunum yolunda mukus salınımı arttırırken, aynı zamanda H1 reseptörü sayesinde bronşları kasar, Metakolin ise M3 reseptörü ile gerçekleştirir. Daha sonra spirometri ile kişideki bu değişim tespit edilir.

Bu test astım hastalığının teşhisinde kullanılır.

Kaynak: https://breathe.ersjournals.com/content/breathe/8/1/53/F1.medium.gif

Kaynak: http://atopicderm.org/imgs/ewebeditor/bc.jpg